W wielu szkołach i przedszkolach temat Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych co roku wywołuje sporo pytań. Jedno z najczęstszych dotyczy nauczycieli: czy nauczyciel, który otrzymuje świadczenie urlopowe z Karty Nauczyciela, może również ubiegać się o tzw. wczasy pod gruszą?
W niektórych placówkach można spotkać się z odpowiedzią: „Nie, ponieważ nauczyciel dostaje już świadczenie urlopowe”. Tymczasem sprawa nie jest tak prosta. Warto wiedzieć, że są to dwa różne świadczenia, działające na innych zasadach.
Świadczenie urlopowe nauczyciela
Świadczenie urlopowe przysługuje nauczycielom na podstawie art. 53 ust. 1a Karty Nauczyciela.
Jest ono wypłacane do końca sierpnia każdego roku. Jego wysokość zależy m.in. od wymiaru zatrudnienia oraz okresu pracy nauczyciela w danym roku szkolnym.
Co bardzo ważne, świadczenie urlopowe:
- nie zależy od dochodu nauczyciela,
- nie zależy od sytuacji rodzinnej,
- nie wymaga wykazania trudnej sytuacji materialnej,
- nie zależy od tego, czy nauczyciel rzeczywiście gdzieś wyjechał na urlop.
Jest więc świadczeniem wynikającym bezpośrednio z przepisów Karty Nauczyciela.
Czym są „wczasy pod gruszą”?
„Wczasy pod gruszą” to potoczna nazwa dofinansowania wypoczynku organizowanego przez pracownika we własnym zakresie, finansowanego ze środków Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych.
Sama ustawa o ZFŚS nie posługuje się określeniem „wczasy pod gruszą”. To regulamin obowiązujący u danego pracodawcy określa, czy taka forma pomocy jest dostępna oraz jakie są warunki jej otrzymania.
W przeciwieństwie do świadczenia urlopowego nauczyciela przy świadczeniach socjalnych znaczenie ma przede wszystkim:
sytuacja życiowa, rodzinna i materialna osoby uprawnionej.
Tak wynika z art. 8 ust. 1 ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych.
Czy nauczyciel może korzystać z ZFŚS?
Tak. Nauczyciel jest pracownikiem i należy do ustawowego kręgu osób uprawnionych do korzystania z Funduszu.
Sam fakt wykonywania zawodu nauczyciela nie powinien pozbawiać pracownika możliwości ubiegania się o świadczenia z ZFŚS.
Dlatego szczególne wątpliwości może budzić sytuacja, w której pracownicy administracji i obsługi mogą otrzymywać dofinansowanie wypoczynku, natomiast nauczyciele są z niego automatycznie wyłączeni wyłącznie dlatego, że otrzymują świadczenie urlopowe.
„Dostajesz świadczenie urlopowe, więc nie dostaniesz gruszy”
Takie stwierdzenie nadal można usłyszeć w niektórych placówkach.
Problem polega na tym, że otrzymywanie świadczenia urlopowego nie jest kryterium socjalnym.
Jeżeli regulamin ZFŚS przewiduje dofinansowanie wypoczynku dla pracowników, wniosek nauczyciela powinien być oceniany zgodnie z przepisami i zasadami określonymi w regulaminie.
O przyznaniu ulgowego świadczenia powinny decydować przede wszystkim:
sytuacja życiowa + sytuacja rodzinna + sytuacja materialna.
Nie zaś samo stanowisko pracy.
Czy nauczyciel może otrzymać oba świadczenia?
Co do zasady przepisy nie ustanawiają zakazu, zgodnie z którym nauczyciel otrzymujący świadczenie urlopowe automatycznie traci możliwość ubiegania się o inne świadczenie socjalne.
Świadczenie urlopowe z Karty Nauczyciela i dofinansowanie wypoczynku z ZFŚS mają bowiem odmienny charakter i inne zasady przyznawania.
Jeżeli regulamin Funduszu w danej placówce przewiduje dofinansowanie wypoczynku, nauczyciel powinien mieć możliwość ubiegania się o nie na zasadach wynikających z regulaminu i ustawy.
Uwaga – „wczasy pod gruszą” nie należą się automatycznie każdemu
To bardzo ważne rozróżnienie.
Każdy pracownik należy do ustawowego kręgu osób uprawnionych do korzystania z ZFŚS, ale nie oznacza to automatycznego prawa do każdego świadczenia ani do identycznej kwoty.
Dofinansowanie może zależeć od:
- dochodu,
- sytuacji rodzinnej,
- sytuacji życiowej,
- zasad wskazanych w regulaminie,
- złożenia odpowiedniego wniosku i wymaganych dokumentów.
ZFŚS ma charakter socjalny, a nie premiowy.
Co zrobić, gdy słyszysz: „u nas nauczycielom się nie należy”?
Przede wszystkim warto poprosić o aktualny regulamin ZFŚS obowiązujący w placówce.
Sprawdź:
- jakie świadczenia przewiduje regulamin,
- kto może się o nie ubiegać,
- jakie obowiązują progi dochodowe,
- jakie dokumenty trzeba złożyć,
- czy nauczyciele zostali wyłączeni jako cała grupa,
- jaka podstawa prawna została wskazana dla takiego wyłączenia.
Samo zdanie „zawsze tak było” albo „nauczyciel dostaje przecież świadczenie urlopowe” nie zastępuje przepisów ani prawidłowo skonstruowanego regulaminu.
Najważniejsze do zapamiętania
Świadczenie urlopowe nauczyciela i „wczasy pod gruszą” to nie to samo.
Nauczyciel otrzymuje świadczenie urlopowe na podstawie Karty Nauczyciela, ale jednocześnie pozostaje pracownikiem uprawnionym do korzystania z ZFŚS.
Dlatego automatyczne wykluczanie wszystkich nauczycieli z możliwości ubiegania się o dofinansowanie wypoczynku wyłącznie dlatego, że otrzymują świadczenie urlopowe, może budzić poważne wątpliwości prawne.
Każdy przypadek należy jednak oceniać w oparciu o ustawę, aktualny regulamin ZFŚS oraz indywidualną sytuację socjalną pracownika.
Podstawa prawna
- ustawa z 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela, w szczególności art. 53,
- ustawa z 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, w szczególności art. 2 i art. 8.
Warto znać swoje prawa i przede wszystkim czytać regulamin ZFŚS obowiązujący w swojej placówce.
Do wpisu przygotowałam również serię kart informacyjnych dotyczących ZFŚS, które w prosty sposób wyjaśniają najważniejsze zasady: kto może korzystać z Funduszu, czym jest kryterium socjalne, czym różnią się świadczenia nauczycieli oraz kiedy warto dokładniej przyjrzeć się zapisom regulaminu.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz