Reforma26 „Kompas Jutra” w klasie I – co zmieni się od 1 września 2026 roku?

Od 1 września 2026 r. uczniowie rozpoczynający naukę w klasie I szkoły podstawowej będą realizować nową podstawę programową w ramach Reformy26 „Kompas Jutra”.

To właśnie pierwszoklasiści, obok uczniów klas IV, będą pierwszym rocznikiem szkoły podstawowej objętym zmianami. W przypadku klasy I reforma ma jednak swoją specyfikę – edukacja nadal pozostanie zintegrowana, a największe zmiany dotyczą sposobu uczenia, rozwijania kompetencji oraz organizacji pracy z dzieckiem.

Edukacja wczesnoszkolna nadal zintegrowana

W klasach I–III nie zostaje wprowadzony system osobnych przedmiotów. Edukacja nadal będzie miała charakter zintegrowany.

Nauczyciel będzie mógł więc łączyć naukę czytania, pisania, matematyki, przyrody, edukacji społecznej, artystycznej czy ruchowej wokół wspólnych tematów i doświadczeń.

Zmianą organizacyjną jest natomiast zwiększenie tygodniowego wymiaru obowiązkowych zajęć edukacji wczesnoszkolnej z 20 do 21 godzin tygodniowo.

Cztery kompetencje fundamentalne

Nowa podstawa bardzo mocno akcentuje rozwijanie czterech kompetencji fundamentalnych:

• językowych,

• matematycznych,

• cyfrowych,

• ruchowych.

Oznacza to, że większe znaczenie ma mieć nie tylko przyswojenie określonej wiedzy, ale przede wszystkim umiejętność jej wykorzystania w praktyce.

Uczeń ma rozumieć, komunikować się, rozwiązywać problemy, działać, podejmować decyzje i stopniowo stawać się coraz bardziej samodzielny.

„Wiem, umiem, działam”

Jednym z najważniejszych założeń Reformy26 jest odejście od nauczania skoncentrowanego głównie na zapamiętywaniu informacji.

W klasie I większy nacisk ma być położony na:

wiedzę + rozumienie + praktyczne działanie.

Dziecko ma nie tylko wiedzieć „co?”, ale również stopniowo odkrywać „dlaczego?” i „jak mogę tę wiedzę wykorzystać?”.

Dlatego w codziennej pracy większe znaczenie mają mieć obserwacje, doświadczenia, eksperymentowanie, działania praktyczne i rozwiązywanie problemów.

Stopniowe osiąganie biegłości

Istotnym elementem nowej podstawy jest również podejście określane jako mastery learning, czyli stopniowe osiąganie biegłości.

W praktyce oznacza to, że uczeń powinien dobrze opanować podstawową umiejętność, zanim przejdzie do kolejnego, trudniejszego etapu.

Ma to szczególne znaczenie w klasie I, w której dzieci rozpoczynające szkołę mogą bardzo różnić się poziomem przygotowania, tempem pracy i potrzebami rozwojowymi.

Nauczyciel powinien więc obserwować postępy dziecka, dostosowywać wsparcie i umożliwiać mu osiągnięcie odpowiedniego poziomu biegłości.

Kompetencje przekrojowe

Oprócz czytania, pisania, liczenia czy kompetencji cyfrowych uczniowie mają rozwijać również umiejętności potrzebne w wielu sytuacjach.

Należą do nich m.in.:

• krytyczne myślenie,

• kreatywność,

• rozwiązywanie problemów,

• współpraca,

• dbanie o innych,

• kierowanie sobą,

• dbanie o własne potrzeby i bezpieczeństwo.

Nie są to osobne „lekcje kompetencji”. Umiejętności te powinny pojawiać się naturalnie podczas codziennych zajęć.

Sprawczość ucznia

Jednym z najważniejszych pojęć nowej podstawy jest sprawczość dziecka.

Pierwszoklasista ma mieć więcej okazji do:

• dokonywania wyborów,

• proponowania własnych pomysłów,

• podejmowania prostych decyzji,

• planowania działania,

• szukania różnych rozwiązań,

• poprawiania błędów,

• oceniania efektów własnej pracy.

Dziecko nie ma być wyłącznie odbiorcą poleceń nauczyciela. Ma stopniowo uczyć się, że jego decyzje i działania mają znaczenie.

Nauka przez doświadczenie

W nowej podstawie bardzo wyraźnie podkreślono rolę doświadczeń edukacyjnych.

W klasie I mogą to być m.in.:

• proste eksperymenty,

• obserwacje przyrodnicze,

• zadania badawcze,

• działania praktyczne,

• krótkie projekty,

• praca zespołowa,

• rozwiązywanie sytuacji problemowych.

Dziecko ma więc częściej sprawdzać, doświadczać i odkrywać, a nie jedynie odtwarzać podane wcześniej informacje.

Emocje, relacje i zdrowie

Nowa podstawa zwraca również uwagę na całościowy rozwój ucznia.

Znaczenie mają m.in.:

• poczucie własnej wartości,

• relacje z innymi,

• empatia,

• samodzielność,

• motywacja,

• zdrowie fizyczne i psychiczne,

• aktywność ruchowa,

• bezpieczeństwo.

W klasie I nie pojawia się osobny przedmiot „edukacja zdrowotna”. Treści dotyczące zdrowia, emocji i bezpieczeństwa będą realizowane w ramach edukacji zintegrowanej.

Bezpieczeństwo i odpowiedzialne korzystanie z technologii

Nowa podstawa obejmuje również edukację dotyczącą bezpieczeństwa.

Dzieci będą stopniowo poznawać m.in.:

• zasady reagowania w sytuacjach zagrożenia,

• numery alarmowe,

• podstawy udzielania pomocy,

• zasady ewakuacji,

• bezpieczeństwo drogowe,

• ochronę prywatności,

• bezpieczne korzystanie z urządzeń cyfrowych.

Kompetencje cyfrowe nie oznaczają więc wyłącznie umiejętności obsługi urządzenia. Ważne stają się także odpowiedzialność, bezpieczeństwo i krytyczne podejście do informacji.

Ruch jako ważny element edukacji

Kompetencje ruchowe zostały zaliczone do czterech kompetencji fundamentalnych.

Aktywność fizyczna nie jest zatem traktowana jedynie jako dodatek do nauki. Ma wspierać zdrowie, rozwój, koncentrację i codzienne funkcjonowanie dziecka.

Nowe podręczniki dla pierwszoklasistów

Uczniowie rozpoczynający klasę I we wrześniu 2026 r. będą korzystać z materiałów przygotowanych zgodnie z nową podstawą programową.

Oznacza to również stopniowe pojawianie się nowych podręczników, ćwiczeń i materiałów edukacyjnych dostosowanych do Reformy26.

Co jest najważniejsze dla nauczyciela klasy I?

Reforma26 nie oznacza jedynie zmiany listy treści do zrealizowania.

Największa zmiana dotyczy sposobu patrzenia na proces uczenia się dziecka.

Nauczyciel ma częściej:

• obserwować,

• organizować sytuacje do działania,

• zadawać pytania,

• pozwalać uczniom poszukiwać rozwiązań,

• udzielać informacji zwrotnej,

• dostosowywać tempo pracy,

• rozwijać samodzielność i sprawczość.

W centrum edukacji ma znaleźć się więc nie tylko odpowiedź na pytanie „czego dziecko się nauczyło?”, ale również:

„czy rozumie, potrafi wykorzystać wiedzę i umie działać samodzielnie?”.

Kompas Jutra w klasie I – najważniejsze hasła

Od września 2026 r. w klasie I warto zapamiętać przede wszystkim:

nową podstawę programową, edukację zintegrowaną, 21 godzin edukacji wczesnoszkolnej, kompetencje językowe, matematyczne, cyfrowe i ruchowe, kompetencje przekrojowe, sprawczość dziecka, naukę przez doświadczenie, stopniowe osiąganie biegłości oraz większą indywidualizację pracy.

To właśnie te elementy najlepiej pokazują kierunek zmian, jakie Reforma26 „Kompas Jutra” wnosi do edukacji najmłodszych uczniów.

Materiały pobierzesz  TU

Jeśli chcesz wesprzeć moją twórczość postaw mi kawę